Enkola z’okulaga LED

Sep 02, 2025

Leka obubaka .

Mu kusooka, LED zaakozesebwanga ng’amataala agalaga mu bikozesebwa ne mita. Oluvannyuma, LED eza langi ez’enjawulo zaakozesebwa nnyo mu bitaala n’ebifo ebinene-eby’okwolesebwa, ne bivaamu emigaso mingi mu by’enfuna n’embeera z’abantu. Okugeza, ettaala y’ebidduka emmyufu eya yinsi 12-mu Amerika mu kusooka yakozesanga bbaatule ya watt 140 ewangaala, ekola bulungi nnyo ng’ensibuko yaayo ey’ekitangaala, ng’efulumya ettaala enjeru 2000 lumens. Oluvannyuma lw’okuyita mu ffilta emmyufu, ebitundu 90% eby’ekitangaala byabula, ne wasigalawo ettaala emmyufu 200 zokka. Mu kitangaala kyayo ekipya, yakozesa LED 18 emmyuufu, nga zikozesa watts 14 zokka nga kw’otadde n’okufiirwa circuit, okufulumya efficacy y’emu ey’ekitangaala.

 

Amataala ga siginiini z’emmotoka kye kitundu ekirala ekikulu eky’okukozesa ensibuko z’amataala ga LED. Mu 1987, ensi yange yatandika okuteeka amataala ga buleeki aga waggulu-ku mmotoka. Olw’embiro z’okuddamu amangu eza LEDs (nanosecond level), abavuzi b’emmotoka eziddako basobola okutegeezebwa ku mbeera y’okuvuga nga bukyali, ekikendeeza ku kutomeragana emabega-enkomerero.

 

Okugatta ku ekyo, amataala ga LED gakozesebwa mu bifaananyi eby’ebweru ebya langi emmyufu, kiragala, ne bbululu enzijuvu-, amataala amatonotono ag’omulembe gwa keychain-, n’ennimiro endala.

LED enjeru: Ku bitaala ebya bulijjo, ensibuko z’ekitangaala enjeru ze zisinga okwegomba. LED enjeru zakolebwa bulungi mu 1998. LED zino zikolebwa nga zisiba chip ya GaN ne yttrium aluminum garnet (YAG) wamu.

 

Chipu ya GaN efulumya ekitangaala kya bbululu (λp=465nm, Wd=30nm). Ce3+-erimu YAG phosphor, efumbiddwa ku bbugumu erya waggulu, efulumya ekitangaala ekya kyenvu nga ecamuddwa ekitangaala kino ekya bbululu, ng’obuwanvu bw’amayengo obw’oku ntikko bwa 550nm. Substrate ya LED eya bbululu eteekebwa mu kifo ekitunula mu ngeri y’ebbakuli- era nga kibikkiddwako oluwuzi olugonvu olwa resin olutabuddwamu YAG, nga luweza 200-500nm obuwanvu. Ekitundu ky’ekitangaala kya bbululu ekifulumizibwa ekintu ekiyitibwa LED substrate kinyigibwa phosphor, ate ekitangaala ekya bbululu ekisigadde ne kitabula n’ekitangaala ekya kyenvu ekifulumizibwa phosphor ne kivaamu ekitangaala ekyeru. Ku LED enjeru eza InGaN/YAG, nga tukyusa eddagala lya YAG phosphor n’okutereeza obuwanvu bwa layeri ya phosphor, langi ez’enjawulo ez’ekitangaala ekyeru nga zirina ebbugumu lya langi okuva ku 3500-10000K zisobola okufunibwa.

 

Omulongooti 1 gulaga ebika bya LED enjeru eziriwo mu kiseera kino n’emisingi gyazo egy’okufulumya ekitangaala-. Omulongooti era gulaga nti ebika ebimu eby’ensibuko z’ekitangaala kya LED enjeru byesigamye ku phosphors nnya: langi ssatu ezisookerwako-fosfora ezitatera kulabika-earth red, green, ne blue phosphors-ne phosphor eya kyenvu ng’erina ensengekera ya garnet. LED ssatu-obuwanvu bw’amayengo, nga zikozesa chips za ultraviolet ezitali za kiramu nga zirina RGB phosphors okusiba LEDs enjeru, zisuubirwa okuba n’omukisa okuzitunda. Naye, obunene bw’obutundutundu n’obutebenkevu obwetaagisa ku phosphors zino essatu eza langi ezisookerwako ntono nnyo, era okukozesebwa kwazo okwetongodde kukyali mu kunoonyereza.

 

Mu kiseera kino, ekintu ekisooka okutundibwa ye bbululu single-chip LED nga ya YAG yellow phosphor, okutuuka ku bulungibwansi obusinga obulungi obw’okumasamasa nga 25 lumens/watt. YAG esinga kuyingizibwa mu kkampuni ya Nichia Corporation eya Japan, ng’egula ssente nga 2000 yuan/kg. Ekika ekyokubiri ye LED enjeru ezaakolebwa kkampuni ya Sumitomo Electric Industries eya Japan nga ekozesa ZnSe ng’ekintu, naye nga zitangaala nnyo.

 

Weereza okwebuuza .